Psychospołeczne problemy bycia sobą

Uwagi wstępne

Problemy bycia sobą, autentyczności, tożsamości, podmiotowości, kon­formizmu, alienacji budzą od lat żywe zainteresowanie psychologów, psy­chiatrów, socjologów i pedagogów. W naszym kraju problemy te podej­mowali ostatnio prof. H. Romanowska-Łakomy autorka inspirującej książki pt. ?Prawda wewnętrzna” (1996) oraz prof. A. Szyszko-Bohusz i dr T Kobierzycki. Podkreśla się, że człowiek powinien być wierny sobie, zacho­wywać się autentycznie, podmiotowo, asertywnie, nie ulegać naciskom i su­gestiom innych ludzi, grupy, lub szerszych społeczności. Z drugiej strony pisze się o uczeniu się przez całe życie, potrzebie bycia plastycznym, otwar­tym, przystosowanym, uspołecznionym, o pracy nad sobą, autoregulacji, kształceniu charakteru, woli itp.

Problematykę podmiotowości, subiektywności, przygodności osobowo­ści podnieśli ostatnio pisarze postmodernistyczni, którzy głoszą śmierć pod­miotu, samounicestwienie się subiektywności (Foucault), przygodność, odbóstwienie jaźni konstytuowanej przez jednostronną autonarrację i metafo­rę (Rorty).

Przed psychologiem społecznym stoi trudne zadanie odtworzenia w oparciu o współczesną wiedzę różnych aspektów i mechanizmów auten­tyczności i bycia sobą, i odnalezienie punktów równowagi w złożonym dys­kursie na temat relacji między podmiotem, a przedmiotem.