Praca nad sobą, korygowanie osobowości

J. Majewska-Opiełko jest autorką znanych książek ?Droga do siebie” i ?Ku doskonałości”. W tej drugiej tak pisze we wstępie: ?Dawno doszłam do wniosku, że celem naszego życia jest dążenie do doskonałości – stawanie się człowieka coraz lepszym, mądrzejszym, sprawniejszym i bardziej zespo­lonym z całym wszechświatem”. Podobne wątki są artykułowane w wielu książkach traktujących o doskonaleniu siebie w pracy, stosunkach międzyludzkich, w rodzinie, w osiąganiu zdrowia psychicznego i fizyczne­go itp.

A więc u podstaw tej orientacji leży założenie, że człowiek może być in­ny niż jest, że może nie zgodzić się na siebie np. swoje wrodzone lenistwo, zawiść, agresję i wystąpić przeciw sobie, zmieniać swoje postawy, potrzeby, a nawet głębsze układy np. strukturę ja. Człowiek może też mieć lepszy kontakt ze sobą, ze swymi myślami, uczuciami.

Idee zmiany, lub korekty osobowości leżą u podstaw różnych kierun­ków psychoterapii, socjoterapii, modnych obecnie treningów asertywności, treningów komunikacji.

Tak więc powstaje problem, czy praca nad sobą lub różne typy psycho­terapii i treningów redukują mechanizmy bycia sobą, i czy człowiek dzięki tym metodom staje się takim samym, czy kimś zupełnie innym.

Można przyjąć, że różne typy zaburzeń osobowościowych, nerwice oznaczają zahamowanie rozwoju osobowości i zniekształcenie struktury ja i relacji jednostki ze światem. Zmiany te łączą się więc z ograniczeniem by­cia sobą, szczególnie bycia sobą w aspekcie dynamicznym. Psychoterapia i praca nad sobą sprzyjają ograniczeniu barier wewnętrznych i zewnętrz­nych i odnalezieniu siebie w wersji zdrowej, normalnej, a więc umożliwia­jącej utrzymanie łączności ze swym autentycznym ja i swymi potrzebami. Nie oznacza to, że ?pierwotna natura” jednostki uformowana w dzieciń­stwie musi być w pełni zdrowa; jednostka podlegając oddziaływaniu korek­tywnemu może umacniać swoje silne strony i osłabiać postawy i potrzeby negatywne.

Uwagi końcowe

Problematyka bycia sobą integruje orientację psychologiczną z socjolo­giczną i łączy się ściśle z zagadnieniem relacji między podmiotem, a przed­miotem. Człowiek powinien niewątpliwie być z sobą i być z innymi. Mię­dzy nim, a światem powinna funkcjonować równowaga progresywna pole­gająca na samorealizacji powiązanej z równoległym, konstruktywnym prze­kształcaniem świata. Alienacja z własnej osobowości i izolacja społeczna oznaczają deformację bycia sobą w świecie. Egzystencja autentyczna wyra­żająca się w wierności akceptowanym wartościom i realizacji ważnych pro­gramów życiowych łączy się z wyższą formą samoświadomości której treścią jest unikalność i niezastępowalność własnej osobowości i jej możliwości sa­morealizacji w warunkach i systemach życiowych przekształcanych na mia­rę własnych ideałów i wartości.