Stosunki interpersonalne, miejsce w grupie

Koncepcję właściwego miejsca podmiotu można odnosić do mikrostruk­tur społecznych, mianowicie stosunków interpersonalnych i mniejszych grup, np. rodziny, zespołu pracowniczego, w którym jednostka funkcjonu­je. W stosunkach interpersonalnych formalnych partner, który pragnie zmienić swą pozycję i rolę, ocenia, że znajduje się na niewłaściwym miej­scu. Oto podwładny stara się narzucić swą wolę przełożonemu i dominować w decyzjach. Tego rodzaju zachowania naruszają równowagę i destabilizu­ją często stosunki. Na tym podłożu rozwijają się konflikty, których efekty przewracają dawny układ, bądź tworzą nowe ?rozdanie” i określenie ?wła­ściwego” miejsca partnerów.

W stosunkach nieformalnych istnieje większa dowolność zachowań i postaw; dopiero pod wpływem dłuższej interakcji, prób i błędów w związ­ku z rolami partnerów i ich osobowością dochodzi do unormowania stosun­ku i określenia własnych miejsc. Pod wpływem wydarzeń zewnętrznych i otoczenia układ interpersonalny może ulec destabilizacji i restrukturyza­cji.

Problemy własnych miejsc w układach formalnych i nieformalnych zakorzenienia i zadomowienia były podejmowane przez literaturę piękną, film, TV (por. filmy ?Nieoczekiwana zmiana miejsc”?Zawsze w niedzielę” oraz wnikliwy, kultowy Austera ?Dym”).

Jeśli chodzi o grupę, to członkowie jej również w związku ze swymi ro­lami i pozycjami zajmują określone miejsca, np. przywódcy, zwolennika, opozycjonisty, outsidera, odrzuconego. Pozycje te mogą w mniejszym lub większym stopniu zaspokajać potrzeby jednostki, sprzyjać jej rozwojowi moralno-społecznemu. Np. rola dziecka odrzuconego w rodzinie znie­kształca rozwój moralno-społeczny, wpływa na powstawanie trudności wy­chowawczych, przestępczości. Tak więc określone miejsca w grupie mogą w różnym stopniu sprzyjać rozwojowi, samopoczuciu jednostki.